D66 wil nog verder gaan door ook huurders uit de lagere middenklasse met huishoudinkomens tussen de 33.000 en 43.000 euro te belasten met 3 % huurverhoging boven inflatie, net als de VVD in haar verkiezingsprogramma reeds opperde, zo bleek tijdens het begrotingsoverleg volkshuisvesting met minister Donner op 2 december 2010. Zorgwekkend is dat de PVV in alle talen zwijgt over haar kijk op het huurbeleid en de woningmarkt. D66 bestaat het om haar voorstellen van inkomensafhankelijke huurverhogingen eufemistisch "het modale huren" te noemen. 
Daarentegen blijft de grootste groep huurders nu buiten schot want aan de huurtoeslag wordt niet getornd en de huur blijft voor hen de inflatie volgen. Ook de hypotheekrenteaftrek blijft gewoon in stand. Zo wordt de middenklasse gespleten door een zeer onevenredige lastenverdeling voor onderscheiden groepen en is solidariteit volkomen zoek. 
Van acties van de Woonbond tegen deze huurbelasting in de vorm van een jaarlijkse huuropslag is nog niets vernomen; de sociale doelgroepen worden immers netjes ontzien. Waar deze bond wel fel tegen ageert, zijn minieme kortingen op de huurtoeslag***. De Woonbond lijkt dik bereid op voorstel van Ger Hukker (NVM) snel een nationaal 'woonakkoord' te willen smeden met makelaars (NVM), huiseigenaren (VEH) en verhuurders (corporatiekoepel Aedes) ten koste van huurders met modale huishoudinkomens ****. 

Behalve op arbeidsrechtelijk gebied heeft de PVV veel van haar sociale punten uitgeruild, zoals het recht op ouderdomspensioen (AOW) met 65 jaar en betaalbare huren voor alle huurders, ook die met een middeninkomen. Deze ruil is tot stand gekomen ter wille van symboolpolitiek van 'rechts' op het gebied van immigratie, integratie en veiligheid, die waarschijnlijk weinig gevolgen heeft en geen stuiver gaat opleveren ('een dooie mus'). 
Ze wordt duur betaald doordat de ingeboekte bezuinigingen opgehaald worden door sterke verhogingen van de kosten voor zorg, huur, kinderopvang en onderwijs bij de gewone burgerij in de middenmoot. En er wordt ruim baan gegeven aan rechtse hobby's, zoals het sturen van een nieuwe vredesmissie naar Afghanistan, het uitponden en uitroken van zittende huurders door de woningcorporaties en het aanzienlijk uitbreiden van de vrije huursector met z'n maximale vrijheid voor verhuurders.    

Van de 18 miljard aan ombuigingen komt er zodoende 0,8 miljard tot last van deze modale huurders, ingeboekt als "doorstroming huurmarkt". Nu betalen ze al vaak torenhoge woonlasten in de deels geliberaliseerde huursector, maar binnen een paar jaar gaan ze jaarlijks nog enkele duizenden euro's aan huurbelasting bovenop de huur afdragen. Als ze zulke huren niet meer willen of kunnen opbrengen, mogen ze bij verhuizen gaan kopen, indien ze dat al kunnen: 'Leuk' om de zeepbel op de koopwoningmarkt in stand te houden. 
Mooie woorden over doorstroming zijn er te over, maar het is "doorstromen naar een straatarm verschiet", met - over de kale woonlasten (hypotheek of huur) berekend - netto huur- en koopquotes van 40 % en meer. Doorstroming vooral ten gerieve van de vastgoed- en bouwbranche wordt afgedwongen middels een gewiekst nivelleringsbeleid bij zogenaamd scheefwonende mensen met een wat hoger middeninkomen zodat van linkse kant (Woonbond, PvdA en dergelijke) waarschijnlijk geen serieuze weerstand en tegenplannen komen, maar polderend ingestemd wordt met een woningakkoord. 
Het door deze organisaties gekoesterde inkomensafhankelijke huurtoeslagstelsel met z'n beslag op de algemene middelen dat evenals de hypotheekrenteaftrek en de zorgtoeslagen via de inkomstenbelasting grotendeels door de middenlaag wordt gefinancierd, staat immers geenszins ter discussie. De Woonbond verdoezelt dan ook meteen de aard van de huurbelasting door besmuikt te spreken van "inkomenshuren". Op 'links' heeft men in het verleden nooit waarachtige, stellige bezwaren tegen huurbelasting gehad. Het tegendeel is vaak het geval zoals bij de plannen voor "Huur op maat", waar de PvdA weer mee komt.  

Volkshuisvesting is afgesplitst van het ministerie 'Infrastructuur en Milieu', dat een samenvoeging is van de vroegere ministeries van Verkeer en Waterstaat (VenW) en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM), en is toebedeeld aan Minister Donner op Binnenlandse Zaken. Het huurbeleid schijnt op den duur zelfs ondergebracht te worden bij de provincies, buiten het zicht van de landelijke politiek. Van een aanzet tot een algehele hervorming van het woningmarktbeleid (huur en koop) zal dus waarschijnlijk niets komen en blijven gewone huurders door de gehele politieke elite van links tot rechts sociaal en fiscaal behandeld worden als derderangs burgers.
Misschien dat vanuit het ministerie van Financiën toch nog aangedrongen wordt op fiscale bijstellingen van de uiterst scheutige regelingen voor het eigenwoningbezit van de rijke bovenlaag? Rechts lijkt z'n zaakjes inderdaad weer leuk te regelen, maar voor de middenmoot van ons volk belooft deze formatie, evenals de voorafgaande rechtse coalities van Balkenende en paarse van Kok, weinig goeds.

Mart Giesen, redacteur Heemland, 11 oktober 2010, laatst herzien op 17 januari 2011 


Rekensommen. 
*: Dat betekent aan huur op de liberalisatiegrens per 1 juli 2011 (inflatie nu 2%): € 647,53 + 7%= € 692.85 per maand. Bij gelijkblijvende inflatie wordt dit in 2015: € 908,19. Kortom een cumulatieve huurverhoging van 40% in vier jaar tijds ofwel  ruim € 260 maandelijks erbij. Dat is wel even wat anders dan wat de Woonbond vertelt over een verhoging in Amsterdam en Utrecht met € 120 per maand in 2015. De Woonbond heeft het dan waarschijnlijk over redelijk gematigde huren. Bij een hogere huurprijs of inflatie is de huurverhoging veel meer. 

**: Ook de puntenverhoging van 25 punten in het woningwaarderingsstelsel in schaarstegebieden leidt al tot gemiddeld 120 euro per maand aan extra verschuldigde huur. 

***: Bij voorbeeld een korting van 0,89 euro per maand op de huurtoeslag over 2011, misschien oplopend tot 15 euro in 2015. Is dat bedrag alle drukte van de Woonbond om die kortingen waard, vergeleken met de aangekondigde huurbelasting voor de middengroepen die al snel oploopt met enkele tot ettelijke duizenden euro's per jaar ?

****: De Woonbond is pas op 5 maart 2012 alsnog gekomen met enige bezwaren tegen het huurbelastingplan voor huishoudens met een middeninkomen middels een bericht "Gluurverhoging is inbreuk op privacy" en een oproep tot beperkte actie, gericht tegen deze schending van de privacy.

   



Staat gaat op de pof leven van verre AOW-besparing

Pensioenleeftijd naar 67 jaar levert de Staat miljarden op. Het kabinet overweegt de AOW-leeftijd stapsgewijs, elk jaar een maand later, op te schroeven naar 67 jaar. Lans Bovenberg, kroonlid van de SER en prominent CDA-lid, vindt dat de leeftijd zelfs snel naar minstens 68 jaar gebracht moet worden ! Pensioenfondsen hebben geen baat bij zo'n verhoging van de AOW-leeftijd. De tekorten van de fondsen lopen niet terug als de AOW-leeftijd met twee jaar wordt opgetrokken, omdat de bestaande pensioenverplichtingen niet verminderen. Dit zeggen de twee pensioenkoepels Opf en VB. ‘Verhoging van de pensioenleeftijd is hetzelfde als het verlagen van de pensioenrechten’, zegt Leny van der Heiden, adjunct-directeur van de Vereniging Bedrijfstakpensioenfondsen. ‘De overheid kan de afspraken tussen werkgevers en werknemers niet zomaar openbreken.’

Verhogen van de pensioenleeftijd van 65 naar 67 jaar levert de pensioenfondsen dus weinig op, maar de Staat veel. Het AOW-bezuinigingsplan kan de financiële noden van de overheid in deze crisistijd met miljarden euro’s per jaar verlichten. Al op korte termijn kan het kabinet hiervan profiteren. Stel dat het kabinet volgend jaar 2010 ermee begint, dan gaat iedereen die na 1967 is geboren, pas op zijn 67ste met pensioen. De toekomstige miljardenopbrengst door dit plan, te vergaren vanwege minder AOW-uitkeringen en meer belastinginkomsten van mensen die langer moeten doorwerken, kan nu al nauwkeurig worden berekend. Overigens geldt die ‘winst’ van miljarden euro's pas over ongeveer vijftig jaar.

Maar het is gebruikelijk om zulke gegarandeerde besparingen en extra inkomsten naar voren te halen en in te boeken in de eerstvolgende begroting(en). De staat leeft als het ware op de pof. Op die manier zouden enige jaren bezuinigingen van 6 tot 8 miljard euro thans kunnen worden vermeden. ‘De budgettaire taakstelling voor het komende kabinet kan daardoor nu al lager uitkomen’, zo stelt het CPB, ‘ook al worden de vruchten van het ingezette beleid pas later geoogst.’ Het hakt erin bij jongere generaties wanneer die met pensioen willen gaan en vanaf 2011 ook al de reeds geplande houdbaarheidsbijdrage ('Bosbelasting') moeten betalen indien men geboren is na 31 december 1945.

Premier Balkenende won in 2006 mede de verkiezingen met de belofte dat het CDA niet aan de AOW zou tornen. Denk aan oud-fractieleider Verhagen van het CDA die de AOW-plannen van Bos hekelde met de leus: 'Met Bos ben je de klos'. De crisis gooit echter roet in het eten. Alternatieven, zoals bezuinigingen op de hypotheekrenteaftrek, of op de AWBZ of op de vele inkomensafhankelijke toeslagen (zorg- en huursubsidies e.d.), schijnen voor de regeringscoalitie nog minder aantrekkelijk te zijn. En zowel premier Balkenende als minister Bos van Financiën is er veel aan gelegen het financieringstekort niet te hoog te laten oplopen. Het Centraal Planbureau becijfert dat het financieringstekort dit jaar boven de 2 procent uitkomt. In het coalitieakkoord hebben CDA, PvdA en ChristenUnie afgesproken in dat geval bezuinigingen aan te kondigen.  

Andermaal onder de noemer 'houdbaarheid van de overheidsfinanciën' worden de jongere generaties nu met een verhoging van de AOW-leeftijd opgescheept. Die zullen zich afvragen of het daarbij blijft, of dat de hele Aow-regeling op termijn verdwijnt. Laakbaar is dat het kabinet dit voorjaar de beslissing over de Aow-regeling eigenlijk heeft uitbesteed aan de SER met sociale partners; een half jaar wordt iedereen in onzekerheid gelaten en dan gaat het kabinet nog 's wikken en wegen. 

Over andere oplossingen om in de financieringsbehoeften van de overheid op de lange termijn te voorzien is echter duidelijk niet nagedacht. Nee, sterker nog, andere plannen zijn onbespreekbaar verklaard zoals het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek, de ontwikkelingshulp, de toeslagen, de buitensporige uitgaven voor de AWBZ, de militiekosten en dergelijke. Dit zijn de partijpolitieke taboes van de linker- en rechterzijde. De eigen achterbannen van aan de ene kant lage inkomensgroepen en aan de andere kant gegoede bovenlaag, middenstanders, huizenbezitters en andere profijtelijken moeten kennelijk hoe dan ook ontzien en tevreden gehouden worden.